Nên nâng cấp RAM hay CPU trước?

Máy tính giật lag, mở phần mềm đợi cả phút, hay treo máy khi chạy đa nhiệm... là những ức chế thường gặp khi phần cứng đã lỗi thời. Tuy nhiên, với ngân sách có hạn, bạn nên ưu tiên nâng cấp RAM để tăng khả năng đa nhiệm hay đầu tư CPU để tăng tốc độ xử lý? Thực tế, mỗi linh kiện đóng một vai trò khác nhau và việc lựa chọn sai có thể khiến bạn mất tiền mà máy vẫn chậm. Hãy cùng CNTTShop phân tích chi tiết để tìm ra giải pháp tối ưu nhất cho nhu cầu của bạn.

Hiểu đúng vai trò của CPU và RAM trong hệ thống

Để đưa ra quyết định nâng cấp RAM hay CPU trước, chúng ta cần hình dung đơn giản về cách máy tính vận hành. Hãy tưởng tượng máy tính của bạn là một văn phòng làm việc, trong đó CPU đóng vai trò là người nhân viên trực tiếp xử lý hồ sơ, còn RAM chính là chiếc bàn làm việc để bày biện giấy tờ.

Một nhân viên xuất sắc nhưng phải làm việc trên cái bàn quá chật chội sẽ mất rất nhiều thời gian loay hoay sắp xếp, tìm kiếm tài liệu khiến hiệu suất công việc bị kìm hãm. Ngược lại, dù bạn trang bị một chiếc bàn rộng thênh thang nhưng người nhân viên lại thao tác chậm chạp thì công việc cũng không thể trôi chảy. Do đó, mấu chốt vấn đề nằm ở việc xác định xem hệ thống của bạn đang bị nghẽn ở vị trí người thợ hay ở cái bàn làm việc.

Tự bắt mạch cho hệ thống thông qua Task Manager

Trước khi quyết định chi tiền, bạn hoàn toàn có thể tự kiểm tra điểm nghẽn của hệ thống bằng công cụ có sẵn là Task Manager trên Windows. Hãy thử mở các phần mềm bạn thường dùng hàng ngày, sau đó bật công cụ này lên và quan sát tab Performance.

Trong trường hợp mức sử dụng CPU thường xuyên đạt ngưỡng 90% đến 100% dù bạn chỉ chạy các tác vụ nhẹ, điều này chứng tỏ bộ vi xử lý hiện tại đã quá đuối sức và cần được thay thế. Ngược lại, nếu CPU vẫn hoạt động thong thả ở mức thấp nhưng dung lượng RAM lại liên tục báo đỏ trên 80% hoặc 90%, thì rõ ràng hệ thống đang khát bộ nhớ nghiêm trọng. Đây chính là dấu hiệu quan trọng nhất để bạn biết mình cần ưu tiên nâng cấp linh kiện nào.

Khi nào ưu tiên nâng cấp RAM?

Nâng cấp RAM thường là giải pháp kinh tế và mang lại hiệu quả thấy rõ nhất đối với phần lớn người dùng văn phòng hiện nay. Bạn nên nghĩ đến phương án này khi cảm thấy máy tính hoạt động mượt mà với một ứng dụng duy nhất nhưng bắt đầu trở chứng giật lag ngay khi mở thêm trình duyệt web hoặc phần mềm thứ hai.

Đặc biệt, nếu bạn thường xuyên gặp tình trạng bị khựng lại một lúc lâu khi bấm tổ hợp phím Alt + Tab để chuyển đổi cửa sổ, hoặc trình duyệt web phải tải lại nội dung mỗi khi bạn quay lại tab cũ, thì đó là dấu hiệu điển hình của việc thiếu RAM. Việc bổ sung dung lượng bộ nhớ từ 8GB lên 16GB, 32GB sẽ giúp không gian làm việc của hệ thống rộng rãi hơn, cho phép chạy nền nhiều ứng dụng mà không gặp hiện tượng tràn bộ nhớ ảo.

Khi nào bắt buộc phải đầu tư vào CPU?

Khác với RAM, việc nâng cấp CPU phức tạp và tốn kém hơn nhiều nên thường chỉ dành cho những nhu cầu thực sự cần thiết. Bạn sẽ cần đến một bộ vi xử lý mạnh mẽ hơn khi máy tính phản hồi chậm chạp trong mọi thao tác, ngay cả những việc đơn giản như mở File Explorer, gõ văn bản hay khởi động Windows.

Ngoài ra, nếu công việc của bạn liên quan đến các tác vụ đòi hỏi năng lực tính toán vật lý cao như render video 4K, thiết kế đồ họa 3D, giải nén các file dung lượng lớn hoặc chơi các tựa game nặng, thì RAM nhiều đến mấy cũng không thể cứu vãn được tốc độ xử lý. Lúc này, một con chip CPU đời mới với xung nhịp cao hơn và nhiều nhân xử lý hơn là khoản đầu tư bắt buộc. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng việc thay CPU thường kéo theo yêu cầu phải thay đổi cả bo mạch chủ, do đó chi phí tổng thể sẽ cao hơn rất nhiều so với việc chỉ mua thêm một thanh RAM. 

Kết luận

Tổng kết lại, quy tắc vàng khi nâng cấp máy tính là hãy ưu tiên nâng cấp RAM nếu bạn muốn làm nhiều việc cùng lúc mượt mà hơn, và nâng cấp CPU nếu bạn muốn từng việc đơn lẻ được hoàn thành nhanh hơn. Xét về bài toán kinh tế, nâng cấp RAM luôn là phương án tối ưu chi phí và dễ thực hiện hơn nhiều so với việc thay thế CPU vốn đòi hỏi kỹ thuật phức tạp.

Bên cạnh đó, còn một yếu tố thứ ba mà nhiều người hay bỏ quên chính là ổ cứng. Nếu máy tính của bạn vẫn đang sử dụng ổ HDD truyền thống, thì việc chuyển sang ổ cứng SSD mới là giải pháp tăng tốc toàn diện và hiệu quả nhất, thậm chí còn rõ rệt hơn cả việc nâng cấp CPU hay RAM. Nếu bạn vẫn còn phân vân chưa biết cấu hình nào phù hợp nhất với hệ thống máy chủ hoặc máy trạm của mình, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật tại CNTTShop để được tư vấn giải pháp tối ưu chi phí và hiệu năng.